نویسنده : اکبر امینی معاون پشتیبانی فناوری و رئیس دفتر مالکیت فکری پارک علم و فناوری خراسان به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل پارک علم و فناوری خراسان و به نقل از روزنامه خراسان، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه(OECD) درخصوص «منابع جدید رشد: سرمایههای دانشبنیان» پژوهشی را توامان روی شرکتهایی انجام داد که داراییشان مبتنی بر سرمایههای دانش بنیان و ظرفیتهای نوآورانه بوده و متقابلا مجموعههایی که فاقد سرمایههای دانش بنیان و نوآوری هستند. این پژوهش با هدف کمک به دولتها و تحلیل گران سیاسی برای درک بهتر عوامل مؤثر بر رشد انجام شد و راههایی را که دولتها میتوانند از طریق آن نوآوری برای افزایش تولید و درآمد ترویج کنند، شناسایی کرد. شرایط بحرانی اقتصاد جهانی، بازار کار ضعیف و بدهیهای رو به رشد دولتها، تحلیل گران را به سوی یافتن منابع جدیدی برای رشد اقتصادی سوق داده است. این تحقیق نشان داد که اقتصاد به منبعی نیاز دارد که به طور فزایندهای بر بهرهوری و افزایش نوآوری تأثیر بگذارد. سرمایههای دانشبنیان چنین منبعی محسوب میشوند. بنابراین، این گزارش سطح جدیدی از داراییهای سرمایهای یعنی سرمایههای دانشبنیان نظیر تحقیق و توسعه، طراحی، نرم افزار و مالکیت فکری مانند حق اختراع و کپی رایت را معرفی کرد. سرمایههای دانشبنیان یا داراییهای نامشهود طیف وسیعی را شامل میشوند که برای شرکتها ایجاد منفعت میکنند اما بر خلاف ماشین آلات، تجهیزات، وسایل نقلیه و سازهها، نه فیزیکی هستند و نه تجسم مالی دارند. این شکل نامشهود از سرمایه بهطور فزایندهای بزرگ ترین نوع سرمایهگذاری کسب و کار در جهان محسوب شده و نقشی کلیدی برای رشد در اقتصادهای پیشرفته ایفا میکند. این که سرمایههای دانش بنیان در حال تبدیل شدن به داراییهایی قابل معامله تر هستند به گونهای که به زودی به هسته اقتصاد جهانی تبدیل خواهند شد. برای روشنتر شدن مطلب باید گفت امروزه ارزش محصولات مرتبط با فناوری و محصولات دارویی در مواد فیزیکی نیست که این محصولات با آن ها ساخته میشوند بلکه زنجیره فعالیتهای مرتبط با تحقیق، آزمایش و توسعه بخش اعظم ارزش این محصولات است. از آن جا که حقوق مالکیت فکری بسیاری از داراییهای نامشهود را حمایت می کند یافتهها نشان داده است که سرمایههای دانش بنیان ارتباط تنگاتنگی با رشد و پیشرفت دارند و در حال تبدیل شدن به بخش بسیار با اهمیتی در کشورهای عضو OECD و فعالیتهای اقتصادی هستند. حقوق مالکیت فکری طی سالهای گذشته و در برخی کشورها نقش کم رنگتری داشته و تنها با برخی بخشهای کوچک نظیر داروسازی، فناوری اطلاعات، موسیقی و کتاب مرتبط میشده اما هم اکنون نفوذ و حضور مالکیت فکری در سراسر اقتصاد چشمگیر است. بر این اساس حقوق مالکیت فکری عاملی بسیار مهم محسوب میشود که تأثیر قابل توجهی بر عملکرد اقتصادی همه بخشها دارد. مالکیت فکری چیزی فراتر از حق اختراع است و کپی رایت و اسرار تجاری نقشی فراتر از آن چه تصور میکنیم ایفا میکنند. در واقع کپی رایت و اسرار تجاری با وجود این که از لحاظ اقتصادی نقش قابل توجهی دارند ولی کمتر به آن ها توجه شده است. شاید به این دلیل که اطلاعات بسیار کمتری درباره حق اختراع آنها در دسترس است. باید به این نکته اشاره کرد که در مطالعهای که در سال 2012 انجام شد، علایم و اسرار تجاری به عنوان مهمترین اشکال حفاظت از مالکیت فکری شناخته شدند، کپی رایت مقام سوم را کسب کرد و در پی آن حق اختراع در مرتبه چهارم قرار گرفت. با وجود این افزایش قابل توجهی در خصوص ثبت اختراع طی 20 سال گذشته به وجود آمده است. یک توضیح احتمالی برای این مطلب این است که فعالیتهای نوآورانه به مراتب بیشتر شده بنابراین ثبت اختراع نیز به دنبال آن افزایش پیدا کرده است. تقویت حقوق مالکیت فکری باعث ایجاد انگیزه برای نوآوران و مخترعان شده و زمانی که از انگیزه های نوآوری حمایت شود، منجر به توسعه فناوری و افزایش تولید و بهرهوری می شود. از طرفی، حمایت از تأمین حقوق مالکیت فکری، انگیزه بخش خصوصی را برای سرمایه گذاری در بخش تحقیق، توسعه و تولید محصولات جدید افزایش می دهد. همچنین